10 lo?i thu?c nên có s?n trong nhà trong mùa d?ch COVID-19

0
328
thu?c nên có trong nhà
thu?c nên có trong nhà

D??i ?ây là danh sách 10 lo?i thu?c nên có s?n trong nhà mà BS Wynn Tran (BS t?i Los Angeles, Hoa K?) ?ã li?t kê:

1. Thu?c ?au nh?c ??u Acetaminophen

2. Thu?c ?au nh?c h? s?t h? NSAID

3. Thu?c d? ?ng

4. Thu?c ?au bao t?

5. Thu?c tiêu ch?y

6. Thu?c táo bón

7. Thu?c ng?

8. Thu?c x?c ng?a cho da

9. Thu?c ho, tan ??m, và ngh?t m?i

10. Thu?c nh? m?t và nh? l? tai

10 lo?i thu?c nên có s?n trong nhà trong mùa d?ch COVID-19 - ?nh 1.

L?u ý: Nh?ng thu?c này tuy mua không c?n toa BS nh?ng v?n có th? có tác d?ng ph? nguy hi?m khi u?ng quá li?u hay u?ng liên t?c lâu dài. Ngoài ra nh?ng lo?i thu?c này có th? t??ng tác v?i các lo?i thu?c b?n ?ang u?ng, ?nh h??ng ??n hi?u qu? và t?ng tác d?ng ph? nguy hi?m.

Vì v?y:

– Cách t?t nh?t là ch? nên u?ng các lo?i thu?c này trong th?i gian ng?n nh? 1-2 ngày và n?u tình tr?ng b?nh không gi?m thì nên g?p BS ngay. N?u có nh?ng tri?u ch?ng nguy hi?m h?n thì nên g?i c?p c?u hay ?i BS ngay l?p t?c.

– T? thu?c gia ?ình nên có s? ?i?n tho?i BS, các lo?i d? ?ng thu?c c?a ng??i nhà, và các h??ng d?n s? d?ng thu?c. T? thu?c gia ?ình ph?i cách xa t?m v?i c?a tr? em và thú nuôi.

Theo chia s? c?a BS Wynn Tran, nh?ng lo?i thu?c d??i ?ây ?ã ???c FDA ch?p thu?n bán ngoài c?a hàng thu?c ?? dùng ch?a các tri?u ch?ng th??ng hay g?p. M?t s? lo?i thu?c này c?ng có th? dùng ?? ch?a các tri?u ch?ng nh? c?a Covid-19.

C? th? nh? sau:

1. Thu?c nh?c ??u hay h? s?t: Acetaminophen (Tylenol hay Paracetamol in Viet Nam), có th? ch?a các tri?u ch?ng nh? c?a Covid-19

– Thu?c h? Acetaminophen (APAP) có th? dùng cho nhi?u tri?u ch?ng ?au nh?c, nóng s?t nh?ng th??ng dùng nh?t là cho nh?c ??u. Li?u dùng là 2 viên 500mg m?t l?n cho nh?c ??u ? ng??i l?n, t?i ?a 3 l?n m?t ngày (6 viên m?t ngày) hay t?ng c?ng là 3g.

N?u b?nh nh?c ??u kèm theo các tri?u ch?ng nguy hi?m nh? s?t, co gi?t, y?u c? th? thì b?nh nhân nên g?i BS ngay. Quý v? có th? xem video v? b?nh nh?c ??u. L?u ý b?nh nhân có b?nh v? gan không nên u?ng quá 3 viên 500mg m?t ngày.

– Thu?c Acetaminophen còn có li?u c?c m?nh là 650mg m?i viên, có th? dùng cho ?au x??ng kh?p ho?c ?au nh?c. Quý v? có th? u?ng 2 viên (1,300mg) ngày 2 l?n. N?u u?ng thu?c r?i mà v?n còn nh?c ??u hay ?au nh?c thì nên ??n g?p BS.

– Nhi?u lo?i thu?c c?m khác nh? DayQuil, NyQuil, Percocet hay Vicodin có thành ph?n Acetaminophen trong ?ó nên ???c u?ng thêm Acetaminophen ph?i c?n th?n vì li?u t?ng c?ng có th? cao d?n ??n ng? ??c.

2. Thu?c gi?m ?au nh?c và h? s?t NSAID (Aspirin, Ibuprofen, hay Naproxen) có th? ch?a các tri?u ch?ng nh? Covid-19

– Các thu?c gi?m ?au h? NSAID (Nonsteroidal Anti-inflammatory drugs) th??ng ???c dùng ch?a ?au nh?c x??ng kh?p vì ngoài tác d?ng gi?m ?au, gi?m s?t, thu?c này còn có tác d?ng gi?m viêm s?ng. Ph? n? b? hành kinh c?ng có th? dùng các lo?i thu?c này gi?m ?au và gi?m co th?t.

– Tuy nhiên, các thu?c h? này có th? có tác d?ng ph? nguy hi?m nh? loét bao t? d?n ??n xu?t huy?t bao t? và t?n th??ng th?n. Các li?u dùng tùy theo lo?i thu?c nh? Ibuprofen là 200mg hay 400mg trong khi Naproxen là 500mg hay Aspirin là 81mg. B?n nên u?ng t?i ?a 2-3 viên m?i ngày và ng?ng ngay n?u có nh?ng tri?u ch?ng nh? ?au bao t? hay bu?n nôn. Ng??i có b?nh th?n m?n tính hay loét bao t? nên h?i ý ki?n BS tr??c khi dùng thu?c NSAID.

3. Thu?c d? ?ng nh? Diphenhydramine (Benadryl), Loratadine (Claritin), Cetirizine (Zyrtec), hay Fexofenadine (Allegra)

– D? ?ng da nh? n?i m? ?ay, ng?a, hay n?i m?n ?? r?t hay th??ng g?p khi ti?p xúc v?i ph?n hoa, hóa ch?t, hay ?n ?? bi?n. B?n có th? u?ng các thu?c này ?? gi?m tri?u ch?ng ng?a và d? ?ng, quý v? nên ?i g?p BS ngay n?u nh? v?n còn các tri?u ch?ng và da v?n còn n?i nhi?u m?n vài ngày sau khi dùng thu?c.

– Các lo?i thu?c d? ?ng th??ng là h? antihistamine ?? ?c ch? ch?t histamin ti?t ra t? t? bào mi?n d?ch gây ng?a và s?ng ?? da. Có 2 h? antihistamine là lo?i gây bu?n ng? (Benadryl) và lo?i không gây bu?n ng? (Loratadine/Claritin, Zyrtec, Allegra). B?n c?n c?n th?n khi u?ng lo?i gây bu?n ng? và không nên lái xe khi u?ng. Li?u dùng th??ng là 2-3 viên Benadryl m?i ngày ho?c 1-2 viên Claritin.

– T?t c? các thu?c này ??u có th? gây nh?c ??u, m?t m?i, và khó ch?u bao t?.

4. Thu?c gi?m ?au bao t?, kháng acid (PPI: Omeprazole/Lansoprazole, Anti-H2 Famotidine, hay kháng Acid: Tums/ Calcium Carbonate/Magnesium Hydroxide)

– Viêm loét bao t?, ? chua, ?n không tiêu, ?au t?c ng?c, ??y h?i có th? do quá nhi?u acid. B?n có th? mua các thu?c gi?m acid hay kháng acid ? ti?m thu?c ?? dùng t?m. Nhìn chung, các thu?c h? PPI gi?m acid là lo?i m?nh nh?t, t?n t?i lâu trong c? th?, nên nh? u?ng Omeprazole/Lansoprazole trong th?i gian ng?n, t?i ?a 2 tu?n. B?n nên g?p BS ?? làm xét nghi?m vi khu?n H Pylori n?u v?n còn b? ?au sau khi u?ng PPI. Thu?c PPI u?ng vào vài gi? sau m?i b?t ??u có tác d?ng.

– Thu?c nh? h?n ?? ch?a ?au bao t? là thu?c gi?m acid h? Antihistamine H2 Famotidine. Lo?i này, có th? u?ng lâu h?n 2 tu?n do lo?i ít có tác d?ng ph? h?n Omeprazole. Famotidine c?ng có th? u?ng trong tr??ng h?p mang thai. Famotidine không nên u?ng kèm v?i r??u vì tác d?ng ph? nh?c ??u hay chóng m?t t?ng cao. Thu?c h? antiHistamine H2 u?ng vào 1-2 gi? sau m?i có tác d?ng.

– N?u b? ?au bao t? thì nên dùng 1 viêm nhai Tums/Calcium Carbonate, sau ?ó u?ng kèm Famotidine/PPI ?? gi?m h?n c?n ?au. L?u ý là các lo?i thu?c gi?m acid/kháng acid ??u có th? có tác d?ng ph? nh? chóng m?t nh?.

5. Thu?c tiêu ch?y Loperamide/Bismuth subsalicylate

– ?ây là lo?i thu?c b?n có th? c?n lúc n?a ?êm, ch?ng may b? trúng th?c hay tiêu ch?y. Loperamide làm ch?m quá trình chuy?n hóa th?c ?n trong ru?t, giúp c? th? có th?i gian h?p th? l?i n??c, làm gi?m tiêu ch?y. Bismuth cân b?ng các ch?t trong ch?t l?ng trong ru?t, giúp c? th? h?p th? l?i n??c, gi?m tiêu ch?y. Ch? nên dùng 1 lo?i Bistmuth hay Loperamide n?u b? tiêu ch?y. Tác d?ng ph? c?a 2 lo?i thu?c này là táo bón (n?u u?ng nhi?u) và nh?c ??u, chóng m?t.

– Có th? u?ng Loperamide/Bismuth 2-3 l?n trong ngày cho ??n khi d?ng tiêu ch?y.

– Tiêu ch?y kéo dài b?n nên g?p BS vì có th? liên quan ??n nh?ng b?nh khác nh? h?i ch?ng kích thích ru?t hay nhi?m trùng ???ng ru?t

6. Thu?c táo bón Psyllium, Docusat, Mineral Oil, Polyethylene glycol

– Trái ng??c v?i tiêu ch?y, táo bón là m?t tri?u ch?ng khó ch?u khác, nh?t là trong lúc ??i d?ch, mu?n ?i mà ?i không ???c. Táo bón th??ng do ít n??c trong ru?t, làm t?ng ph?n c?ng và gi?m kh? n?ng di chuy?n c?a phân. Táo bón lâu dài gây ra nhi?u tác d?ng nguy hi?m nh? b?nh tr?, t?n th??ng ru?t, tính tình nóng n?y, và nh?n da m?t. Thu?c ch?a táo bón nhanh nh?t là u?ng n??c k?t h?p v?i ?n rau/trái cây.

N?u tri?u ch?ng táo bón v?n còn, có th? u?ng thêm thu?c làm m?m phân hay thu?c kích thích ??y phân ra ngoài.

– Thu?c ch?a táo bón có r?t nhi?u lo?i, t? nh? ??n n?ng, t? thu?c viên cho ??n thu?c u?ng, còn có c? viên ??t vào h?u môn. Trong ph?m vi bài vi?t này, quý v? nên có lo?i thu?c ch?a táo bón nh? và v?a t?i nhà. Các lo?i thu?c táo bón n?ng dùng không c?n th?n có th? d?n ??n m?t n??c, ki?t s?c, hay m?t cân b?ng ch?t ?i?n gi?i.

– Các lo?i thu?c u?ng có th? dùng t?i nhà là thu?c Docusate làm m?m phân, thu?c Psyllium t?ng ch?t x? fiber, d?u Mineral Oil ?? d? ?i c?u hay thu?c pha n??c Polyethylene glycol. L?u ý là táo bón m?n tính (lâu dài) c?n ph?i g?p BS ?? tìm ra lý do, nh?t là tr??ng h?p táo bón do h?i ch?ng kích thích ru?t (IBS).

7. Thu?c ng?: Melatonin, Valerian, Benadryl, hay Acetaminophen PM

– Gi?c ng? là n?n móng c?a m?t h? mi?n d?ch t?t. Khi chúng ta ng? không ???c, chúng ta th?y m?t m?i, khó ch?u, làm vi?c kém, và d? m?c b?nh do h? mi?n d?ch y?u ?i. Vì v?y, trong ??i d?ch, quý v? c?n ph?i quan tâm ??n gi?c ng? c?a mình. Khi ng? không ???c, quý v? có th? dùng các lo?i thu?c mua ? ti?m ?? ng? d?. Các lo?i thu?c này không gây nghi?n và ch? nên dùng ng?n h?n.

– Melatonin là lo?i hormone t? nhiên do c? th? ti?t ra nhi?u khi chu?n b? ??n gi? ng? và gi?m d?n khi chúng ta g?n th?c d?y. Vì v?y, t?ng l??ng hormone Melatonin b?ng cách dùng thu?c là m?t cách hi?u qu? ?? ch?a m?t ng? ng?n h?n. Li?u dùng Melatonin th??ng 5mg ??n 10mg. Tác d?ng ph? c?a thu?c có th? x?y ra là nh?c ??u hay chóng m?t khi th?c d?y. Quý v? không nên u?ng h?n 20mg m?i t?i.

– Thu?c ng? d?ng Antihistamine nh? Benadryl hay Doxylamine là nh?ng d?ng kháng histamin gây bu?n ng?. Dùng lâu dài có th? gây các tác d?ng ph? nguy hi?m nh? ác m?ng, nh?c ??u hay chóng m?t khi th?c d?y. Thu?c Antihistamine có th? tr?n chung v?i thu?c gi?m ?au, gi?m s?t Acetaminophen v?a ch?a ?au nh?c v?a gây bu?n ng? nh? Acetaminophen PM hay Aleve PM.

– Valerian là chi?t xu?t t? cây, d? gây bu?n ng?, có th? dùng ch?a m?t ng? ng?n h?n. Tác d?ng ph? có th? x?y ra g?m nh?c ??u hay chóng m?t khi th?c d?y.

– L?u ý là n?u b? m?t ng? lâu dài, c?n g?p BS ngay vì nh?ng nguy hi?m x?y ra bi?n ch?ng nh? ??t qu?, tr?y tim, tr?m c?m, hay các b?nh tiêu hóa khác.

8. Kem x?c ng?a và gi?m ?au Hydrocortisone 1%, kem Benadryl, và kem Calamine, và kem tr? sinh Triple Antibiotic

– Da n?i m?n và ?? ng?a là tri?u ch?ng hay g?p c?a các b?nh viêm da c? ??a, d? ?ng, hay côn trùng c?n. Có s?n thu?c x?c ng?a ? nhà giúp làm mau lành da, gi?m t?n th??ng da, và ng? ngon h?n. Khi da b? ng?a, nhi?u ng??i s? khó ng? do ph?i th?c d?y gãi liên t?c. Ng?a là m?t trong nh?ng tri?u ch?ng khó ch?u nh?t, n?u không ch?a s? d?n ??n các b?nh v? tâm lý.

– Kem Hydrocortisone mua ? ti?m th??ng có n?ng ?? 1% (kem kê toa th??ng là 2.5%). Hydrocortisone là lo?i kem steroid thu?c d?ng nh?. Tuy nhiên, tránh dùng kem này ? vùng da m?ng (da m?t, da vùng c?, hay vùng kín) do có th? làm m?ng da. Tránh dùng kem Hydrocortisone lâu dài do kem Steroid có th? làm da m?ng ?i và t?o ra m?ch máu li ti m?t th?m m?.

– Kem Benadryl là kem có ch?t kháng ng?a Antihistamine. Lo?i này có th? dùng v?i ng??i b? d? ?ng v?i kem Steroid ho?c dùng k?t h?p. Kem Calamine là m?t l?a ch?n khác ?? tr? ng?a và tr? ?au rát nh?, ??c bi?t do ti?p xúc v?i cây b?i r?m.

– Kem Lotion d??ng da c?ng là m?t lo?i kem tr? ng?a hi?u qu?. Khi da khô, da b? nh?n, b? thi?u n??c, d? b? ng?a. Lotion và ch?t d??ng da làm làm c?ng láng m?n.

– Kem tr? sinh (triple antibiotic) c?ng là lo?i kem nên có dành cho các tr??ng h?p ph?ng nh?, ??t tay, gãy ng?a v?t th??ng lâu lành. Kem tr? sinh giúp da gi? ?m và làm lành v?t th??ng trong lúc ng?n ng?a vi khu?n phát tri?n.

9. Thu?c ho, gi?m ??m, ngh?t m?i (Guaifenesin, Dextromethorphan, Fluticasone/Oxymetazoline x?t, hay Pseudoephedrine)

– Ho là m?t tri?u ch?ng khó ch?u khác, kèm theo ngh?t m?i, t?ng ??m. Trong mùa Covid-19, ?ây có th? là nh?ng tri?u ch?ng ??u tiên c?n ph?i ???c ch?a ngay l?p t?c ?? gi?m thi?u các t?n th??ng vùng hô h?p.

– Guaifenesin tr? ho b?ng cách gi?m ??m trong thanh qu?n, gi?m khó ch?u và gi?m ho trong khi ?ó Dextromethorphan ?c ch? ph?n x? h?n. K?t h?p Dextro/Guaifenesin ch?a ho gi?m ??m khá hi?u qu?. Dùng thu?c d? ?ng Loratadine có th? gi?m ho n?u b?n b? ho do d? ?ng.

– Ngh?t m?i có th? dùng thu?c x?t Fluticasone hay Oxymetazoline. L?u ý là không nên dùng thu?c x?t m?i quá lâu do có th? gây ngh?t m?i tr? l?i. Thay vào ?ó, t?p các bài hít th? ?? t?ng không khí ???ng m?i. Quý v? b? ngh?t m?i c?ng có th? dùng thu?c Pseudoephedrine ?? c?i thi?n. Các tác d?ng ph? có th? c?a các thu?c ch?ng ngh?t m?i/ho là nh?c ??u, khô c?, và ??ng c?.

– L?u ý là ch? nên dùng các thu?c này ng?n h?n.

10. Thu?c nh? m?t (Artificial tears, anti-allergy, antibiotic eye drops) và thu?c nh? tai

– ?ôi m?t c?a chúng ta là c?a s? nhìn ra th? gi?i. Các b?nh v? m?t nh? ng?a m?t, ?? m?t do d? ?ng, viêm nhi?m vi khu?n, virus, hay khô m?t s? làm m?t khó ch?u. Vì v?y, có s?n trong nhà l? n??c m?t nhân t?o s? giúp ?ôi m?t mát h?n trong mùa Covid-19.

– Các lo?i thu?c nh? m?t d? ?ng ch?a ketotifen fumarate là lo?i nh? m?t b?n có th? mua ngoài ti?m. Lo?i này dùng ch?a các b?nh ?? m?t, ng?a m?t, hay viêm s?ng m?t. Thu?c nh? m?t tr? sinh chloramphenicol 0.5% là lo?i tr? sinh nh? vào m?t trong tr??ng h?p m?t b? nhi?m khu?n. Thu?c nh? m?t có ch?a Steroid nh? Hydrocortisone có th? mua ngoài ti?m, nh?ng c?n ph?i dùng c?n th?n trong tr??ng h?p b? gi?i leo hay các b?nh n?m ? m?t. B?n nên h?i BS m?t n?u có b?t k? th?c m?c gì.

– L? tai b? ?óng ráy tai lâu ngày có th? khi?n b?n nghe không rõ, b?n có th? có th? mua dung d?ch pha loãng Hydrogen Peroxide-Urea (Debrob) hay d?u Mineral oil ?? làm m?m ráy tai.

– B?n nên ?i khám BS m?t ngay khi các tri?u ch?ng v? m?t không b?t hay t? h?n. B?n c?ng nh? khám l? tai/thính l?c ngay khi không nghe rõ âm thanh xung quanh mình.

Chúc m?i ng??i gi? s?c kh?e t?t!

Theo Pháp lu?t và B?n ??c

>> Gi?i ?áp th?c m?c cho ng??i b?nh tim mu?n tiêm vaccine COVID-19

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here